11. Sınıf Edebiyat Kitabı Cevapları- Lider Yayınları sayfa 39

1. Metinde geçen olayları defterinize yazarak metnin olay örgüsünü belirleyiniz. Olay örgüsünün yaşanmadığı, yaşandığı düşünülen ya da hayal edilen bir olaydan yola çıkılarak düzenlendiğini söyleyebilir misiniz? Niçin?

Metnin olay örgüsü:
• Dilber’in Kafkasya’dan kaçırılıp İstanbul’a getirilmesi

• Dilber’inMustafa Efendi’ye hizmetçi olarak satılması
• Mustafa Efendi’nin onu Asaf Paşa Konağına satması
• Asaf Bey’in ressam oğlu Celal’in Avrupa’dan dönmesi
• Celal’in resim yaparken Dilber’i model olarak kullanması.

• Dilber’e aşık olması ve Dilber’in de bu aşka karşılık vermesi
• Zehra Hanım’ın Celal’i yatağında bulamayıp tedirgin olması
• Dilber’in de yatağında olmadığını gören Zehra Hanım’ın durumdan şüphelenmesi ve Asaf Bey’e Celal ile Dilber’in aşk yaşadıklarını söylemesi
• Asaf Bey’in bu ilişkiye karşı çıkması
• Celal’in Münevver Bey Konağında bir eğlence toplantısına katılması
• Buradaki genç kızların Celal’in etrafında toplanıp Celal’e ilgi göstermeleri
• Oğullarının bir cariyeye aşık olmasını uygun görmeyen Asaf Paşa ile Zehra Hanım’ın bir sabah Celal henüz uykudayken Dilber’i gizlice bir esirciye satmaları
• Celal’in İstanbul’da günlerce Dilber’i araması fakat bulamaması
• Mısır’da bir konağa satılan Dilber’in yeni efendisine odalık olmayı reddederek hapsedilmesi.
• Sarayda ona aşık olan Cevher adındaki harem ağasının Dilber’i hapisten kaçırması, bu sırada merdivenden düşmesi
• Cevher’in Dilber’e İstanbul’a dönmesi için bir bileti vermesi ve ölmesi
• İstanbul’a yalnız başına dönemeyeceğini anlayan Dilber’in Nil Nehri’ne atlayarak canına kıyması

2. Olay örgüsünü oluşturan olaylar nerede ve hangi dönemde geçmektedir?
Olay örgüsünü oluşturan olayların büyük bir bölümü İstanbul’da, zengin konaklarında geçmektedir. Olay örgüsünün başında Kafkasya, sonunda ise Mısır’da Nil Nehrinin kenarında  gerçiyor. Üzerinde en çok durulan mekânlar İstanbul ve konaklardır. Olay örgüsünde anlatılanlar, 19.yüzyılda geçiyor.

3. Annesi Zehra Hanım, babası Asaf Paşa ve amcası Münevver Beyin Celal Beye karşı tutum ve davranışlarından yola çıkarak romandaki temel çatışmayı söyleyiniz.

Romandaki temel çatışmayı aşk ve sınıf farkı olarak ifade edebiliriz. Celal Bey’in annesi, babası ve amcası Dilber’i Celal’e uygun görmezler. Bu, toplum tarafından da uygun görülmeyen, ayıp sayılabilecek bir durum olarak algılanır. Oysa Celal’e göre Dilber’in bir cariye, bir hizmetçi olmasının hiçbir önemi yoktur. O, Dilber’i bir “insan” olarak görmekte, sosyal statüsüyle ilgilenmemektedir.

4. Celal Bey, Dilber, Asaf Paşa, Zehra Hanım, Münevver Bey’in kişisel özelliklerini aşağıdaki tabloya yazınız.
Kişiler Kişisel özellikleri

DİLBER Dönemin trajik bir sahnesini yani esirliği anlatmaya çalışan ve bu çalışmasında güzel bir eser ortaya çıkararak çalışmasında başarıyı yakalayan Samipaşazade Sezai, Dilber karakterini yazıya iyi bir biçimde dökmüştür.

Dilber’in küçük yaşında esirciye satılması, yıllar sonra güzelleşip alımlılaşması akıcı bir dille anlatılmıştır.

Bu güzel ve talihsiz kız kendisi için imkansız bir sevdaya tutulmuş ve sonu hüsranla biten bir yaşam sürmüştür. Romanın asıl kahramanıdır. Merkez şahıs ve devrini temsil ettiği için önemli bir tiptir.

Namusuna düşkün, ölümü pahasına da olsa namusu için, odalık olma gibi kötü bir şeyi reddetme cesaretine sahip ulvi bir insandır. O, hayatta en fazla namusuna önem verir. Ve namusu için yaşar. Güzeldir ve bu güzellik onun başına hep sorunlar açmıştır.

CELAL BEY:Romanın ikinci önemli şahsiyetidir. Paris’te yurt dışı eğitimi gördükten sonra ressam olarak ülkesine döner ve model olarak kendisine Dilber’i seçer. Bu sırada da Dilberİn namusuna aşırı düşkünlüğü dikkatini çeker ve elinde olmadan Dilber’e aşık olur.

Zenginlik içinde bir yaşam süren Celal Bey rahat bir ortamda yetişmiştir. İstediği zaman istediği şeyi yapabilme rahatlığı ona verilmiştir. Bu zenginliği onun için bir şey ifade etmez çünkü, önemli olanaın maddi zenginlik deği, gönül zenginliği olduğunu savunan nadide insanlar arasındadır.

Asaf Paşa:  Zengin, kibirlidir fakat eşine karşı son derece nazik bir İstanbul beyefendisidir. Oğlunun gönül ilişkisine karşı çıkmış ve yanlış gördüğü bu durumun devam etmemesi için Dilber’i gizlice başkasına satmıştır. Gelenekçidir.
Zehra Hanım: Oğlunun Dilber’i sevdiğini anlayınca toplum tarafından kınanma korkusuna kapılır. Telaşlı bir kişiliği vardır. Kendince biricik oğlunu bir kötülükten kurtarmaya ça-lışmaktadır. Fakat ona en büyük kötülüğü yaptığının farkında değildir. Bencilce bir düşünceye kapılmıştır.
Münevver Bey:  O dönemdeki asilzadelerle dostluk ve akrabalık ilişkileri kurmak, zengin ve soylu bir çevre edinmek arzusu olan bir kişidir. Hırslıdır.

5. Metnin ana düşüncesini belirtiniz.
Esaretin kötülüğü  ve aşk

6. Metindeki anlatıcının bakış açısı nedir? Metinde yazarın duygu ve düşüncelerini açıkça ortaya koyduğu bölümleri gösteriniz.
İlahi bakış açısı ile yazılmıştır.
Yazarın duygu ve düşünceleri açıkça ortaya koyduğu bölümler:
“Ruhun heyecan ve ıstırap anlarında bulduğu en büyük teselli, anladığı en güzel lisan, şiirden sonra galiba müziktir.”

7. Metin kişilerinin karakter mi yoksa tip mi olduklarını belirleyerek karşılarındaki kutucuğa işaretleyiniz.

Bir yorum ekleyin

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir