11 Edebiyat Kitabı Cevapları-Lider yayınları Coşku ve Heyecanı Dile Getiren Metinler ve Mensur Şiir- Sayfa 90-91

3.b. Mensur Şiir

Hazırlık Çalışması

  1. Düz yazı ile şiir arasındaki en belirgin farklar nelerdir? Söyleyiniz.

a- Şiir okunduğu zaman bir duygu, düşünce, derinlik, ses, ritim, ahenk uyandırır. Düz yazı ise bir duygu, düşünce, derinlik, ses, ritim, ahenk gerektirmez. Bize daha çok bilgi vermeye yöneliktir.

b- Şiir az kelime çok anlam içerir. Düz yazı ise uzun ve doğal konuştuğumuz gibidir.

c- Şiir de bir vurgu, sıra dışılık olur. Neyin söylendiğinden çok nasıl söylendiği önemlidir. Düz yazıda ise bu yoktur. Okunduğu gibidir, vurgu ve sıra dışılık gerektirmez.

  1. Bir düz yazı metnine şiirsel özellikler kazandırmak mümkün müdür? Düşüncelerinizi açıklayınız.

Bir düz yazı metnine şiirsel özellikler tam olmasa da kazandırılabilir. Örneğin iç kafiye yapılabilir.

  1. “Hayat mıdır?” ile “Baran-ı Bahar” adlı metinlerin temalarını bulunuz.

Hayat mıdır?” adlı metnin teması:  hayatın zorluğu

Baran-ı Bahar” adlı metnin teması:  karamsarlık

  1. Metinlerin dil ve anlatımı ile ilgili neler söyleyebilirsiniz? Düşüncelerinizi açıklayınız.

Metnin dli oldukça ağır. Sanatlı bir anlatım var. Arapça ve Farsça sözcükler ve dil kaideleri kullanılmıştır.

  1. Metinlerin sizde uyandırdığı düşünceler nelerdir? Açıklayınız.

Birinci metin ve ikinci metin insan ruhunun sıkılmasına, hüzne yer veriyor.

  1. Metinlerde neler anlatılmıştır? Söyleyiniz.

Birinci metinde sosyal bir tema işlenmiş. Hayatın zorluğu anlatılmış.

İkinci metinde karamsarlık dile getirilmiş. Yazar Beklentilerinin  gerçekleşmeyeceğini düşünüyor.

 

  1. Metinlere şiirsel nitelik kazandıran dil ve anlatım özelliklerinin neler olduğunu açıklayınız.

Metinlerde yer yer şiirsel bir söyleyiş hakim. İç kafiye kullanılmış.

  1. Metinlerde anlatılanlar günümüzde geçerliliğini korumakta mıdır? Niçin?

Evet, toplumun bir kesimi için bunlar söylenebilir. Ümitsizlik, karamsarlık birebir aynı olmasa da varlığını devam ettirmektedir.

                          Anlama ve Yorumlama

  1. Etkinlik: Mensur şiirin türü ve bu türün kaynakları hakkında yapmış olduğunuz araştırmaların

sonuçlarını sınıfla paylaşınız. Araştırma sonuçlarını tartışınız. Ulaşılan sonuçlardan hareketle “mensur şiirin  özellikleriyle kaynakları”nı belirleyiniz.

–  Duygu ve hayallerin düzyazı biçimiyle şiirsel anlatılmasıdır.

–   Bu yazılarda iç ahenk önemlidir. Servet-i Fununcular tarafından kullanılmış, fazla yaygınlaşmamıştır.

– “Mensure” olarak da bilinir.

– “Mensur şiir” düz yazı ile şiirsel, şairane söyleyişin amaçlandığı bir düz yazı türüdür.

– Mensur şiirler başlıkları olan, bağımsız, kısa ve yoğun yazılardır.

– Mensur şiir, şiirdeki arayıştan doğmuştur; ama öncelikle düz yazıdır. Bu metinler bireysel duygulanmaların ortaya konduğu şairane ürünlerdir. Mensur şiirlerde iç ahenk vardır. Tasvir ve çözümlemelere önem verildiği için uzun cümleler tercih edilir. Ünlemlere ve seslenişlere yer verilir.

-Mensur şiirde şairane konular, şairane bir üslupla işlenir.

  1. Etkinlik: Üç gruba ayrılınız. Grup sözcülerinizi seçiniz. Sınıfa getirdiğiniz mensur şiir, düz yazı

ve şiirin özelliklerini karşılaştırınız. Benzer ve farklı özellikleri belirleyiniz. Ulaşılan sonuçları grup sözcülerinden (verilen tablo tahtaya çizilerek) tabloya yazmalarını isteyiniz.

“Mensur Şiir” ile “Şiir” arasındaki benzerlik ya da farklılıklar nelerdir?

Mensur şiirin, şiirle birtakım benzer yönleri vardır. Her iki türde de ahenk önemlidir. Kelimeler bir ahenk oluşturacak biçimde seçilir ve dizilir.

Her iki türde de şairane, duygusal konular işlenir; temalar benzerdir. Dil ve üslup yönünden benzerlik vardır; dilin doğru ve güzel kullanımı iki türde de önemlidir. Edebi sanatlar her iki türde de kullanılabilir. Şiirde kafiye vardır, mensur şiirde de iç kafiyeler olabilir.

Mensur şiirle şiirin farklı yönleri de vardır. Mensur şiirde vezin (ölçü), kafiye, dize (mısra) yoktur. Şiirde dörtlük, beyit, bent gibi nazım birimleri vardır; mensur şiirde böyle birimler yoktur.

  1. Düz yazı ile şiir arasındaki en belirgin farklar :

a- Şiir okunduğu zaman bir duygu, düşünce, derinlik, ses, ritim, ahenk uyandırır. Düz yazı ise bir duygu, düşünce, derinlik, ses, ritim, ahenk gerektirmez. Bize daha çok bilgi vermeye yöneliktir.

b- Şiir az kelime çok anlam içerir. Düz yazı ise uzun ve doğal konuştuğumuz gibidir.

c- Şiir de bir vurgu, sıra dışılık olur. Neyin söylendiğinden çok nasıl söylendiği önemlidir. Düz yazıda ise bu yoktur. Okunduğu gibidir, vurgu ve sıra dışılık gerektirmez.

 

Mensur Şiir Örneği

Benim Olsaydın

Benim olsan, ah bu mümkün olsaydı. Seni uzak, uzak, bu insanlardan pek uzak bir yere götürürdüm: Öyle bir yere götürürdüm ki orada yalnız tabiatla baş başa kalırdık. Denizle, sema ile, sahra ile kalırdık. Sade ikimiz kalırdık.

Orada, yalnız ormanda yapraklarla inleyen mütehevvir rüzgarın, uzakta dalgalarla dövünen medhuş denizin, gökte şimşekleriyle gürleyen haşin yıldırımın sesiyle kalırdık. Sade ikimiz kalırdık.

Sade ikimiz, unutmuş, unutulmuş, her türlü kayıttan azade iki mevcut gibi yaşardık. İlk insanlar gibi yaşardık. Benim olsaydın felaketlerine, afetlerline tahammül için kuvvet bulur, hayatın sebebini anlardım; benim olsaydın hayatı severdim.

  1. Etkinlik: Öğretmeninizin önderliğinde “Mensur Şiir ile Şiir Arasındaki Farklılıklar” üzerine bir tartışma düzenleyiniz. Birbirinize sorular sorunuz. Ulaştığınız sonuçlardan hareketle birer yazı kaleme alınız.

Hazırlanan yazılardan birkaçını okuyunuz.

Yaptığınız etkinliklerden hareketle mensur şiirin oluşmasına imkân sağlayan zihniyeti belirleyiniz.

Mensur şiir servet-i Fünun edebiyatı döneminde bir arayıştan ortay çıkmıştır. Şairler yeni bir söyleyiş , yeni bir tarz ararken mensur denemelerine yer vermişlerdir.

                 Ölçme ve Değerlendirme

  1. Aşağıdaki cümlelerin bildirdiği yargılar doğru ise karşısına “D” yanlış ise “Y” yazınız.

  • Düz yazı biçimindeki şiirlere mensur şiir denir. ( D )
  • Ölçülü ve uyaklı yazılara mensur şiir denir. ( Y )
  • Mensur şiir biçim açısından şiire, dil ve anlatım açısından düz yazıya benzer. ( Y )

2.

Gözlerin Bir Sema ki

Gözlerin bir sema ki bulutlu, sanki ruhunu, bu semanın güneşini görmeye mâni olan

esdâd-ı sehaib ile pür-zılâl; seni sade uzaktan görürken zindanlarda titreyenlerin hasretle

semayı hep güneşli düşünmeleri gibi gözlerini ruhsuz tasavvur edemezdim. Söyle niçin onu

sakladın, ruhunu neden sakladın?

Okuduğunuz “Gözlerin Bir Sema ki” adlı metni şiir yapan özellikler nelerdir? Aşağıya yazınız.

Şiirsel bir anlatım vardır. Yoğun bir duygu yüklüdür.

  1. Okuduğunuz “Yağmurlar” adlı mensur şiirin teması aşağıdakilerden hangisidir?
  2. A) Yağmur sevgisi
  3. B) Geçmişe özlem
  4. C) Sevgiliye özlem
  5. D) Gelecekten yakınma
  6. E) Geçmişi unutma isteği

 

 

Bir yorum ekleyin

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir