10 Edebiyat Kitabı Cevapları – Nova Yayınları- Danişmentname sayfa 98-99

1.Dânişmend Gâzi Destanı adlı metnin olaylarını ve olay örgüsünü belirleyip defterinize yazınız.

Mihran melunu üç bin er ile Artukî’yi öldürmek için yürümesi
Melik Dânişmend’in askeri Sivas kalesini yapmak için orada kalması
Çerinin öncüleri Süleyman ve Eyüp Sivas Kalesi’ni imar etmeleri ve Melik Dânişmend için çok endişe duymaları, Süleyman2ın onu aramaya çıkması
Tokat Kalesine hapsedildiğini öğrenmesi ve onu kurtarmaya gitmeleri
Danişmetgazinin ağır yarılı olarak Ribat’ta yatması ve Artuki’nin dua etmesi ve Hızır’ın ona müjde vermesi ve Danişmnetgazi’ye okuması için bir dua vermesi.

2.Anlatılan olayların gerçeklikle ilgisini sözlü olarak ifade ediniz.

Analtılan olaylar gerçek yaşamdan alınmış olaylardır. Fakat olağanüstülüklere de rastlanmaktadır.

3.Olay örgüsünden hareketle metnin temasını söyleyiniz.
Kahramanlık teması işlenmiştir.

4.Sınıfta iki grup oluşturunuz. Birinci gruptan Dânişmend Gâzi Destanı’ndaki dönemin günlük hayatı ile ilgili unsurları, ikinci gruptan ise Dânişmend Gâzi Destanı’nın yazıldığı dönemin sosyal özellikleriyle metnin temasını karşılaştırmalarını isteyiniz. Ulaştıkları sonuçları seçtikleri grup sözcüleri vasıtasıyla sınıfa açıklamalarını isteyiniz.
Olayın yaşandığı dönemde fatihle meşhurdur. Anadolu’da Hristiyanlar ile Müslümanlar arsında savaşlar yaşanmaktadır.

5.Günümüzde kahramanlık temasının her milletin kültüründe fazlasıyla işlenmesinin sebebi nedir? Buna göre Dânişmend Gâzi Destanı’nın temasının evrensel olup olmadığıyla ilgili neler söyleyebilirsiniz?
Toplumları ayakta tutan en önemli unsurlardan biri toplumu zor zamanlarda kurtarmak için hareket geçecek kahramanlar yetiştirmektir. Vatan ve millet sevgisini canlı tutabilmek için bu gibi kahramanlara ihtiyaç vardır.

6….Çün melik Dânişmend bu mektûbı okıdı ve ol kavmi İslâm’a dâvet itdi, kimse cevâb virmedi. Bu
kez at depdi meydâna girdi, er diledi. Gürcilerden Evkas adlu bir kâfir meydâna girdi. Kılıç ile Melik’e
hamle kıldı. Melik anun hamlesin redd eyledi. Nevbet Melike değdi, hemândem bir nâ’ra urup eyitdi:
“benâm-ı Hüdâ, benûr-ı pâk-i Muhammed Mustafâ” diyüp Evkas’a bir kılıç ile urdı kim ir kaşına de-
ğin iki pâre kıldı. Gürcilerden figan kopdı. Anı görüp cümle kâfirler bir gezden hamle kıldılar. Melik
Dânişmend bir nâ’ra ile urdı kim tamâmet kâfir çerisi serâsîme oldılar. Melik ejdehâ gibi… Bir sâatde
yidi yüz kâfiri kılıçdan kâfirleri hazân gibi yire dökerlerdi. Ceng arasında iken Nastor, Rûm çerisine
işâret kıldı. Medâris-i laîn hîle idüp çağırdı kim “Nastor’ı esîr getürdük, kapuyı açın” didi. Ruhbânlar
Artuhi sanup geldiler Kapuyı açdılar…
Fahir İz’in Dânişmendnâme çevirisinden alınan yukarıdaki metinden hareketle eserin dil özellikleri hakkında neler söyleyebilirsiniz? Sözlü olarak ifade ediniz.

13. yüzyıl Oğuz Türkçesinin dil özelliklerini yansıtmaktadır. Cümleler kısa ve anlaşılır ve anlatım akıcıdır. Hüküm cümleleri ağırlıklıdır. Fiiller ağırlıklı olarak kullanılmıştır. Geniş tasvirlere rastlanmaz.

7.Dânişmend Gâzi Destanı’nda zaman ve mekânın anlatıldığı cümleleri tespit ediniz. Bunları defterinize yazınız.
Zaman ve mekanla ilgili pek ayrıntılara yer verilmemiştir. Mekan Anadolu’dur. Geniş bir mekân seçilmiştir. Olay Tokat, Sivas gibi yerlerde geçer.

8.Metinden tasvirlere örnekler veriniz. Bu tasvirlerin metne katkısını belirtiniz
“Ak sakallı pir, “Ya Artukî, başını kaldır. Tanrı’dan sana selam, sağlık ve inâyet erişti” dedi. Artukî başını kaldırdı. O pir elini ona doğru yaklaştırdı. Yaralarını sıvazladı. Artukî’nin yaraları iyileşti. Pir gözden kayboldu. Bir anda yeniden belirdi. Çerinin arasından Artukî’nin düşen kolunu getirmişti. Kolu yerine koydu. Dua okudu, Hak Teâlâ’nın isteğiyle kol eski hâline geldi. Artukî ayağa kalkıp çok şükretti. Dualar etti”
Olayın daha iyi anlaşılması için olay tasvirlerle süslenmiştir

Bir yorum ekleyin

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir